Een van de leukste dingen aan mijn werk is dat ik af en toe een paar nachtjes naar een andere stad in een ander land mag. Hopelijk gebeurt dat vaker, want voor mij is het belangrijk om een paar keer per jaar even in een hele andere context te zijn. Daar krijg ik andere prikkels, en heb ik meer ruimte om dieper na te denken zonder alle beslommeringen van het dagelijkse leven hier. Ik verzamel bijzondere plekken waar ik mocht spreken. Warschau is een mooie nieuwe. Vorige week was ik in een land dat ik nog niet eerder had bezocht: Polen. Ik was gevraagd om net buiten Warschau voor Frontex, het Europese agentschap voor grensbewaking, een presentatie te geven over leiderschap en innovatie. De laatste jaren spreek ik veel over digitale fitheid en slimmer omgaan met informatie, maar over leiderschap en innovatie heb ik nog genoeg te zeggen. En ik had er zin in. Mijn lief reisde mee en we reisden iets eerder af om de sfeer van het land en de stad op te snuiven.

Toen ik over Polen heen vloog, viel me op hoe groen en groot het land is. Ik realiseerde me dat ik niet veel meer over Polen weet dan wat ik uit de pers meekrijg, wat ik op school had geleerd en wat ik me herinner uit mijn jonge jaren: Lech Wałęsa, Solidarność, de val van het communisme. En dat paus Johannes Paulus II uit Polen kwam, de eerste niet-Italiaanse paus in meer dan vierhonderd jaar.

De organisatie had een fijne accommodatie in Warschau geregeld waar ik even kon ontspannen en van de stad kon genieten. Een dag later ging ik door naar het conferentieoord net buiten de stad, waar ik de volgende ochtend acte de présence mocht geven.

Polen is niet duur, en dat was prettig. En er zijn opvallend veel fijne restaurantjes. Wat me vooral trof, is de pracht van het vakwerk in de huizen. Ik heb nog nooit zoveel prachtige gevels gezien, met unieke kunstornamenten erin gemetseld of verwerkt. Een lust voor het oog. Het beeld dat ik vooraf had van een grauwe oostbloksfeer klopte van geen kant.

Iets later kwam ik erachter dat een groot deel van Warschau door de Duitsers is verwoest. De Polen hebben dat zelf weer opgebouwd, en niet zo'n klein beetje ook. Ik moest denken aan de vele Poolse bouwvakkers in Nederland. Toeval zal het wel niet zijn.

Mijn lief wees me op de bijzondere universiteitsbibliotheek van Warschau, met een imponerend dakterras van anderhalve hectare. Dat wilden we van dichtbij bekijken. Architectonisch indrukwekkend. Het atrium deed me denken aan het gloednieuwe atrium van de universiteitsbibliotheek van Amsterdam.

Een van mijn gewoontes als ik een andere stad bezoek is kijken of er ergens een rooftopbar of uitkijkpunt is waar je hoog over de stad kunt kijken (de Top of the Mark in San Francisco blijft mijn favoriet). En ook in Warschau werd ik niet teleurgesteld. Het Paleis van Cultuur en Wetenschap, ooit door Stalin gedoneerd, is met zijn 237 meter en 42 verdiepingen enorm en imposant. We gingen omhoog naar het uitkijkpunt op de dertigste verdieping en keken uit over het reusachtige plein waar de communisten destijds hun militaire parades hielden.

De openbaarvervoervoorzieningen in de stad zijn prima en goedkoop. Verder is het een hele groene stad. Vanuit het vliegtuig had ik al gezien hoe groen Polen is, maar hoeveel groen er in de stad zelf staat trof me aangenaam. We kwamen zelfs raven tegen, die zie ik in Nederland nauwelijks. En het is behoorlijk rustig qua auto's, anders dan veel andere Europese steden.

Mijn optreden was voor het complete leiderschapsteam van Frontex, een man of honderdtwintig. Een gemêleerd gezelschap van mannen en vrouwen uit 31 landen. Ik putte uit eigen werk: mijn ontmoeting met Arthur Fry, die destijds de gele Post-it Notes ontwikkelde, een aanvankelijke mislukking die een lukking in de dop bleek. Ik introduceerde voor het aanwezige publiek het fenomeen rakeling, een woord dat ik mocht lenen van mijn vakbroeder Igor Byttebier, auteur van Creativiteit Hoe? Zo!. En ik refereerde aan mijn oom Bert, die als ingenieur verbonden was aan het AWACS-radarprogramma van de NAVO.

Het lukte me om de volle aandacht van de zaal vast te houden. Het tweede deel van mijn presentatie besteedde ik aan een interactie met mijn Life Lens System en de interface die ik Tom heb genoemd. Tom wist feilloos antwoord te geven op heel veel scherpe, kritische vragen uit de zaal. Dat leidde tot verwondering, en ook tot verbijstering, omdat hij razendsnel goede antwoorden formuleert op basis van alles wat ik hem al geleerd heb. Dit ga ik vaker doen, een dubbeloptreden met mijn Life Lens System-assistent Tom. Niet te verwarren met AI, dat is iets anders. Dit is het resultaat van elegant informatieontwerp.

Verder zag ik nog het geboortehuis van Marie Curie aan de Freta, nu een museum. Ze won maar liefst twee Nobelprijzen, maar stierf aan de gevolgen van haar eigen research, de radiologie. Ik heb me nooit gerealiseerd dat Chopin uit Warschau kwam. Dat zijn van die leuke weetjes die je tegenkomt als je ergens op een nieuwe plek bent.

Warschau ga ik zeker nog een paar keer bezoeken, gezien de fijne sfeer en de prachtige gebouwen.

Overal van dit soort gevels, de meeste zonder communistische verwijzigingen overigens:

De universiteitsbibliotheek:

Het dakterras dat maar liefs 1ha groot is:

Het cultuurpaleis dat Stalin liet bouwen: