In de afgelopen weken, toen ons boek 📗 Verder met Obsidian af was, ontstond de ruimte voor mijn grootste boekenproject tot nu toe: ❤️ Managen met Liefde - leven vanuit verwondering. Ik denk al geruime tijd na over dit boek en ik heb er onwijs zin in. Vooral omdat ik er dingen in kwijt kan die bij mijn eerdere, meer thematische boeken geen plekje konden krijgen. Mijn visie op sociaal kapitaal, op gedrag, op samenwerken. Observaties die niet in Easycratie pasten en gedachten die te breed waren voor Nooit Af. Boordevol verhalen, anekdotes en inzichten waarvan ik weet dat een groep mensen er wat aan kunnen hebben.

Maar het is een monsterklus. Vijfentwintig jaar aan losse verhalen die ik moet samensmeden tot een geheel. Om daar goed mee te kunnen beginnen moest ik eerst overzicht krijgen over wat ik allemaal geschreven had. Dat bleek een klus op zich. De oplossing bleek in het verlengde te liggen van een puzzel die ik een maand eerder al had opgelost.

Aan het eind van de week, tussen vrijdag en zondag, werk ik aan mijn weekbericht. Dat ik op maandag, dinsdag en soms op woensdag publiceer. Er zijn zo'n duizend mensen op geabonneerd en ik schrijf het met veel plezier en liefde. En het is echt een hoop werk.

In die weekberichten, die ik erg serieus neem, zelfs tijdens mijn herseninfarct heb ik er niet één gemist, probeer ik weer te geven wat er in de week gebeurde. Wat me opviel, en wat ik tegenkwam. En wat ik leuk vond om te delen.

Dus door de week heen schieten me dingen te binnen en vallen me dingen op. En in plaats van dat ik allemaal losse aantekeningen moet maken of de hele tijd naar een app moet, dacht ik: dat kan slimmer. Dus bedacht ik een handige oplossing met mijn nieuw opgedane skills. Een eigen unieke Mac en iPhone app waar ik alles voor mijn weekbericht in kan bewaren en een overzicht kan maken. En via OpenClawd/Moltbot kan ik via Signal of WhatsApp losse ideeën naar mezelf sturen die dan in die app verschijnen. Want sinds een paar weken weet ik prima hoe ik OpenClawd/Moltbot veilig kan inzetten als assistent.

Dankzij het onwijs krachtige Claude Code, een AI-tool, bouwde ik in no time een app waar de templates voor mijn wekelijkse berichten voor de komende tien weken klaarstaan. Nu is een weekbericht maken een invuloefening. Een soort precognitieve mise en place noem ik het met een knipoog.

Maar het werd pas echt interessant toen ik het archief van al mijn weekberichten en blogs in dezelfde app laadde. Ineens kon ik terugzoeken op elke naam, project of begrip. Wanneer had ik voor het eerst over een onderwerp geschreven? Wat vond ik vorig jaar van iets waar ik nu weer mee bezig ben? Het planningshulpje dat ik creëerde werd een enorm krachtig gebruikbaar geheugen.

Voor mijn weekberichten was dat prima. Voor een boek had ik een complexere oplossing nodig. Blogs, columns en nieuwsbrieven, niet alleen van Hey.com maar van overal. Ik haalde mijn WordPress blogs van martijnaslander.nl erbij, bijna tweehonderd stukken die ik tussen 2016 en 2022 had geschreven. Daar kwamen meer dan honderd Mailchimp nieuwsbrieven bij die teruggingen tot 2011, en mijn Facebook posts uit de periode 2011 tot 2020.

Met de hulp van AI ging het verzamelen en ophalen van al deze informatie enorm snel. Toen ik daarmee klaar was vroeg ik me af hoeveel woorden ik eigenlijk had. Dat bleken er meer dan anderhalf miljoen te zijn. Binnenkort zitten alle interviews die ik ooit gaf, alle podcasts die ik opnam, alle documentaires en video's er ook nog in. Dat zou zomaar richting de drie miljoen kunnen gaan.

Ik had me nooit gerealiseerd dat het zoveel was. Dat is bijna anderhalve keer de hele Harry Potter-serie. Alle zeven delen. Je schrijft twintig jaar lang van alles zonder erbij stil te staan hoeveel het is, en dan blijkt het meer dan een complete boekenserie te vullen.

Oh irony! Ik wilde AI gebruiken om mijn archief te analyseren, maar anderhalf miljoen woorden is veel te veel om in één keer aan een AI-model te voeren. De context past er simpelweg niet in. Ik vond dat wel grappig. Iedereen denkt dat AI alles kan, en dan loop je tegen zoiets basaals aan als: het past er niet in.

Daar moest ik dus een list op verzinnen. In die anderhalf miljoen woorden komen heel veel woorden en concepten en begrippen heel vaak terug. De kunst is om de patronen erin te vinden en die te duiden. Ik liet AI het archief doorwerken om er mensen, organisaties, gebeurtenissen, begrippen en andere terugkerende zaken uit te halen. Van elk onderwerp liet ik een samenvatting maken met bronvermelding naar het originele stuk. Dat noem ik een datakaart. Het zijn publieke woorden, blogs en nieuwsbrieven, dus het is niet erg dat AI daar mee aan de slag gaat.

Niet verrassend bleek ik in al die jaren, en zeker in de begintijd, ontzettend veel geschreven te hebben over netwerken. Maar liefst 329 keer. En ook vaak over mijn boeken Nooit Af en Easycratie. Ik schrijf volgens de data het vaakst over LinkedIn als platform, over netwerken als vaardigheid en vooral over boeken die over samenwerking gaan. Dat heb ik nooit zo scherp gezien.

Twee derde van alles wat ik schreef blijkt enthousiast van toon te zijn, niet analytisch of kritisch maar gedreven door opwinding over iets dat ik ontdekt had. De ondertitel van mijn boek, leven vanuit verwondering, was dus raker dan ik vermoedde. En in al die teksten over al die jaren noemde ik meer dan 1.300 personen bij naam. Een sociale kaart van mijn netwerk die ik onbewust had getekend met mijn eigen woorden.

De datakaarten bevatten wat AI uit mijn teksten heeft gehaald. Maar die anderhalf miljoen woorden in al die nieuwsbrieven en blogposts zijn maar een deel van mijn verhalen en herinneringen, gecureerd voor dat podium op dat moment. Mijn herinneringen en geheugen zijn uitgebreider.

Rond diezelfde tijd stuitte ik op een blog van Seth Godin over AI als coach. Zijn punt was dat de meeste mensen AI gebruiken als een fortune cookie, terwijl je er ook een geduldige gesprekspartner van kunt maken die weken met je meedenkt en op eerdere antwoorden terugkomt. Ik probeerde het uit en dat was leuk en leerzaam. En toen begon het idee te groeien: als ik een AI-coach kan hebben, kan ik ook een virtuele archivaris en biograaf hebben. Iemand die alles van me weet en me helpt herinneren.

Dat idee en de datakaarten die ik al had smolten samen. Al het materiaal dat nooit de blogpost haalde, kan ik nu ook nog toevoegen. Tom heb ik gevraagd me dat regelmatig proactief aan te vullen, met berichten als "Hey Martijn, hoe zat dat watertorenverhaal ook alweer in elkaar?" of "Wat was de impact van het boek The Tipping Point op jouw oeuvre?"

In mijn jonge jaren verslond ik het werk van Tolkien, de schrijver van Lord of the Rings. Mijn eerste bedrijf heette Dunedain, vernoemd naar het volk van Aragorn, een van de hoofdpersonen uit het boek. De bijnaam van Aragorn in de taal van de elven was Elessar, elfensteen, en daar maakte ik Elvenstone van, een naam die ik sindsdien voor meerdere activiteiten heb gebruikt.

Toen ik een naam zocht voor mijn virtuele archivaris koos ik Tom. Naar Tom Bombadil, het enige personage in Tolkiens wereld waar de ring van macht geen vat op had. Peter Jackson liet hem uit de films, tot verdriet van veel fans, maar in de boeken is hij een van de meest geliefde personages. Het leek me toepasselijk voor een archivaris die mij helpt herinneren zonder zelf een agenda te hebben.

Tom bouwt de datakaarten en helpt me proactief om kenniskaarten te vullen. Een kenniskaart gaat over hetzelfde onderwerp als een datakaart, maar ik vul hem zelf. Tom vraagt me om aanvullingen: ervaringen, herinneringen, gedachten en losse observaties. Op die manier kan ik redelijk simpel, met weinig breinbelasting, razendsnel putten uit mijn ervaring en geheugen. Desnoods doe ik wat op met mijn archieven en vul ik de kenniskaart aan, die samen met de datakaart de body of knowledge vormt voor tal van onderwerpen.

Soms moet ik even wat opzoeken in mijn archieven van bestanden of in mijn oude e-maildatabases om ervoor te zorgen dat ik precies de details heb. Inmiddels heb ik honderden kennis- en datakaarten over de dingen die in mijn leven tot nu toe belangrijk waren en een mooi verhaal opleverden. Precies wat ik nodig heb voor het maken van mijn nieuwe boek.