共 Lugang 改做 Lukang 咁算是「名從主人」?
文字、攝影:Khó͘ Phok-sèng(許博盛)
本文以全羅(POJ )甲漢羅(在來漢字+POJ) 兩種書寫系統並列,全羅段落以「◉ POJ」表示,漢羅段落以「◈ 漢」表示。
◉ POJ
Chòe-kūn tī bāng-lō͘ khòaⁿ tio̍h 1 ê iáⁿ-phìⁿ, iáⁿ-phìⁿ lāi-tóe ū 1 ê Kha-ná-tah lâi ê gōa-kok-lâng mn̄g bōe sio hoan-be̍h ê thâu-ke Tām-chúi kám ū iā-chhī-á? I Tām-chúi chit ê sû ê hoat-im góa thiaⁿ khí-lâi chin óa lán ê Tâi-gí hoat-im, Kah Tām-chúi chin kâng, jī-bō͘ mā sī siá Tamsui. M̄-koh i kóng tio̍h Tâi-oân kî-tha tōe-miâ ê sî-chūn, lóng sī Tiong-gí hoat-im. Che hō͘ góa kám-kak chin chhù-bī – Tām-chúi ná-ē khah te̍k-pia̍t?
◈ 漢
最近治網路看着一个影片,影片內底有一个對加拿大來个外國人問賣燒番麥 ê 頭家淡水咁有夜市仔?伊淡水 chit 个詞个發音我聽起來真倚咱个台語發音,甲 Tām-chúi 眞仝,字幕嗎是寫 Tamsui,不閣伊講着台灣其它地名个時存,朗是中語發音。這乎我感覺真趣味──淡水那會 khah 特別?
◉ POJ
Chhâ chi̍t-ē hoat-hiān, Tām-chúi ê koaⁿ-hong Eng-bûn miâ tio̍h-sī Tamsui, in tē-hng ū te̍k-pia̍t khì cheng-chhú kòe. Góa pún-lâi siūⁿ-kóng, Tām-chúi lâng ū-kàu chàn, ah gún Lo̍k-káng soah kàu taⁿ iáu leh “Lu”(kang), ū-kàu khó-liân! Kiat-kó khòaⁿ-tio̍h Tiong-bûn Ûi-ki Pah-kho siá kóng “在新北市交通局建議之下,臺北捷運公司從 2011 年 7 月起,將淡水英譯更名為「Tamsui」。稍後經內政部於同年 6 月 16 日核定,淡水區(Tamsui)與彰化縣鹿港鎮(Lukang)為全國首二例恢復歷史慣用譯名的鄉鎮市區級地名。” Che koh 1 kái hō͘ góa kám-kak chin hò͘ⁿ-kî, Lo̍k-káng kám oân-ná ū hoe-ho̍k le̍k-sú koàn-ēng e̍k-miâ? Kám-kóng “Lukang” sī le̍k-sú koàn-ēng e̍k-miâ? M̄-chai ùi tó-ūi “Lu”--lâi ê “Lukang” kiò-chò le̍k-sú koàn-ēng e̍k-miâ? Kám ū khó-lêng?
◈ 漢
查一下發現,淡水个官方英文名着是 Tamsui,因地方有特別去爭取過。我本來想講,淡水人有夠讚,ah 阮鹿港煞到今夭咧 “Lu”(kang),有夠可憐!結果看着中文維基百科寫講「在新北市交通局建議之下,臺北捷運公司從 2011 年 7 月起,將淡水英譯更名為『Tamsui』。稍後經內政部於同年 6 月 16 日核定,淡水區(Tamsui)與彰化縣鹿港鎮(Lukang)為全國首二例恢復歷史慣用譯名的鄉鎮市區級地名。」這閣一改乎我感覺真好奇,鹿港咁 oân-ná 有恢復歷史慣用譯名?咁講 “Lukang” 是歷史慣用譯名?不知對叨位 “Lu” 來个 “Lukang” 叫做歷史慣用譯名?咁有可能?
Lo̍k-káng Tōa-koe(Tiong-san lō͘) 242 hō khah-chá ê siù-bīn ū Tâi-gí Pe̍h-ōe-jī “Tâi-oân Lo̍k-káng”(1930 nî-tāi ~ 2023.05.09), taⁿ í-keng thiah-tiāu têng-khí
鹿港大街(中山路)242 號恰早个秀面有台語白話字 “Tâi-oân Lo̍k-káng”(1930 年代 ~ 2023.05.09),今以經拆掉重起
鹿港大街(中山路)242 號恰早个秀面有台語白話字 “Tâi-oân Lo̍k-káng”(1930 年代 ~ 2023.05.09),今以經拆掉重起
◉ POJ
Sūn Ûi-ki Pah-kho liân kòe-khì Lo̍k-káng-tìn ê tiâu-ba̍k, khòaⁿ-tio̍h “Eng-bûn E̍k-miâ” chit tōaⁿ: “鹿港於 1784 年由滿清政府官方設為港口,由於與外國人接觸頻繁,外國人以威妥瑪拼音把鹿港譯寫為 Lukang,2003 年(民國 92 年)地名譯寫原則頒布,改採通用拼音把鹿港譯作 Lugang,但此舉被認為有違「名從主人」的慣例, 2011年(民國 100 年) 6 月 16 日內政部及教育部同意將鹿港的英譯改回「Lukang」,淡水區(Tamsui)與鹿港鎮(Lukang)成為全臺首先恢復習慣譯名的鄉級行政區。” Kui tōaⁿ khòaⁿ kah góa thâu gông-gông: “Lugang” kái tńg-khì “Lukang” kám tio̍h ū “miâ chiông chú-lâng”? Siáⁿ-mih sî-tāi ê gōa-kok-lâng ē kā Lo̍k-káng ēng Wade–Giles pheng-im e̍k-siá chò “Lukang”?
◈ 漢
順維基百科連過去鹿港鎮的條目,看着「英文譯名」 chit 段:「鹿港於 1784 年由滿清政府官方設為港口,由於與外國人接觸頻繁,外國人以威妥瑪拼音把鹿港譯寫為 Lukang,2003 年(民國 92 年)地名譯寫原則頒布,改採通用拼音把鹿港譯作 Lugang,但此舉被認為有違「名從主人」的慣例, 2011年(民國 100 年) 6 月 16 日內政部及教育部同意將鹿港的英譯改回「Lukang」,淡水區(Tamsui)與鹿港鎮(Lukang)成為全臺首先恢復習慣譯名的鄉級行政區。」歸段看甲我頭 gông-gông:”Lugang” 改返去 “Lukang” 咁着有「名從主人」?Siáⁿ-mih 時代个外國人會共鹿港用威妥瑪拼音譯寫做 “Lukang”?
◉ POJ
Tiong-hôa Bîn-kok Tâi-oân(-séng) lâng hit chióng Tiong-hôa Bîn-kok si̍t-bîn gī-bū kàu-io̍k chè-chō chhut-lâi ê khó-liân sán-phín lán seng mài thó-lūn, it-poaⁿ tùi lán Tâi-oân le̍k-sú ū kán-tan liáu-kái ê lâng èng-kai lóng chai-iáⁿ, tī Chheng-kok sî-tāi kah Ji̍t-pún sî-tāi, Tâi-Pheⁿ chū-bîn ē kóng goân-chū-bîn kok cho̍k cho̍k-gí, Tâi-gí, Kheh-gí á-sī Ji̍t-gí, ki-pún-siōng bô gōa chōe lâng ē kóng Tiong-kok-gí. Tio̍h-sǹg kóng Ûi-ki Pah-kho chit tōaⁿ ê kòng-hiàn-chiá ê ì-sù sī beh kóng gōa-kok-lâng kā Chheng-kok Koaⁿ-ōe ēng Wade–Giles pheng-im e̍k chò “Lukang”, mā goân-choân bô “miâ chiông chú-lâng” ê tō-lí.
◈ 漢
中華民國台灣(省)人 hit 種中華民國殖民義務教育製造出來个可憐産品咱先勿討論,ㄧ般對咱台灣歷史有簡單了解个人應該朗知影,治清國時代甲日本時代,台澎住民會講原住民各族族語、台語、客語亞是日語,基本上無外多人會講中國語。着算講維基百科這段个貢獻者意思是講外國人共清國官話用威妥瑪拼音譯做 “Lukang”,嗎完全無「名從主人」ê 道理。
◉ POJ
Tī Ûi-ki Pah-kho góa bô chhōe tio̍h chìn 1 pō͘ ê kái-soeh, góa koh khì chhōe khòaⁿ-māi ū tong nî Lo̍k-káng tìn-kong-só͘ sin-chhéng “chiàⁿ-miâ” ê chu-liāu–bô. Goân-lâi che “chiàⁿ-miâ ūn-tōng” sī chit-má ê Chiong-hòa koān-tiúⁿ, Ông Hūi-bí, tī i Lo̍k-káng tìn-tiúⁿ jīm-lāi só͘ hoat-khí. I ê Bīn-chheh bê-chiòng-ia̍h tī 2011.07.06 ū hoat 1 ê hit kang Chiong-sī Sin-bûn ê iáⁿ-phìⁿ, phiau-tôe sī “Lo̍k-káng Eng-bûn hoan-e̍k Lāi-chèng-pō͘ Kàu-io̍k-pō͘ tēng-tiāu ûi-chhî Lukang”. Lán khòaⁿ che iáⁿ-phìⁿ ê khai-thâu kui hun-cheng, che “chiàⁿ-miâ ūn-tōng” ê bo̍k-tek tio̍h chin chheng-chhó ah, sī beh kái-koat Lo̍k-káng tī khan-bu̍t kah lō͘-pâi téng ê Eng-bûn e̍k-miâ ū “Lukang” mā ū “Lugang” chit hāng tāi-chì niā-niā. In-ūi 2012 nî beh pān “Tâi-oân teng-hōe tī Lo̍k-káng”, nā-sī 2 chióng Eng-bûn e̍k-miâ lóng ū, kiaⁿ ē hō͘ gōa-kok-lâng khòaⁿ bô. Só͘-í hit-sî ê Lo̍k-káng tìn-kong-só͘ hiōng tiong-iong sin-chhéng chiong Lo̍k-káng ê Eng-bûn e̍k-miâ kái chò “Lukang”, lí-iû sī 1842 nî í-lâi, Lo̍k-káng ê Eng-bûn e̍k-miâ èng tiong-iong ê iau-kiû kái chò “Lugang” chìn-chêng, Lo̍k-káng ê “káng” lóng sī ēng “k” m̄-sī “g”, Lo̍k-káng tìn-kong-só͘ ê jîn-oân te̍k-pia̍t iōng-sim siu-chip 1842 nî í-lâi ê chōe-chōe bûn-hiàn lâi chèng-bêng chit kiāⁿ tāi-chì. Chòe-āu tiong-iong jīm-tông in ê sin-chhéng hù-ha̍p “國際慣例” kah “約定俗成”, tông-ì Lo̍k-káng ê Eng-bûn e̍k-miâ ē-sái iân ēng “Lukang”, bián kái chò Hàn-gí pheng-im ê “Lugang”.
◈ 漢
治維基百科我無尋着進一步个解釋,我閣去尋看覓有當年鹿港鎮公所申請「正名」个資料無。原來這「正名運動」是只馬个彰化縣長王惠美,治伊鹿港鎮長任內所發起。伊个面冊迷眾頁治 2011.07.06 有發一个 hit 工彰視新聞个影片,標題是「鹿港英文翻譯內政部教育部定調維持 Lukang」。咱看這影片个開頭歸分鐘,這「正名運動」个目的着眞清楚 ah,是 beh 解決鹿港治刊物甲路牌頂个英文譯名有 “Lukang” 嗎有 “Lugang” 這項代志 niā-niā。因為 2012 年 beh 辦「台灣燈會治鹿港」,那是兩種英文譯名朗有,驚會害外國人看無。所以 hit 時个鹿港鎮公所向中央申請將鹿港个英文譯名改做 “Lukang”,理由是 1842 年以來,鹿港个英文譯名應中央个要求改做 “Lugang” 進前,鹿港个「港」朗是用 “k” 不是 “g”,鹿港鎮公所个人員特别用心收集 1842 年以來个多多文献來證明這件代志。最後中央認同因个申請符合「國際慣例」甲「約定俗成」,同意鹿港个英文譯名會使延用 “Lukang”,免改做漢語拼音个 “Lugang”。
◉ POJ
Sin-bûn ōe-bīn ū hip tio̍h tong-nî ê sin-chhéng chu-liāu, sui-jiân ōe-bīn phín-chit chin bái, m̄-koh bián-kióng khòaⁿ ū, góa kā nî-tāi kah Eng-bûn miâ ê tùi-èng pió phah tī ē-kha, khak-si̍t Lo̍k-káng ê “káng” lóng sī ēng “k” m̄-sī “g” bô m̄-tio̍h. M̄-koh chin pháiⁿ chhiò, 1946 nî chìn-chêng, Lo̍k-káng ê “Lo̍k” m̄-sī “Lo” tio̍h-sī “Ro”, “Lukang” sī Tiong-hôa Bîn-kok chèng-khoân “lu”--lâi--ê, sī kah lâng kóng siáⁿ-mih “約定俗成”?
◈ 漢
新聞畫面有 hip 着當年个申請資料,雖然畫面品質真 bái, 不閣勉强看有,我共年代甲英文名个對照表拍治下脚,確實鹿港个「港」朗是用 “k” 不是 ”g” 無不着。不閣真歹笑,1946 年進前,鹿港个「鹿」不是 “Lo” 着是 “Ro”,“Lukang” 是中華民國政權 “Lu” 來--ê,是甲人講 siáⁿ-mih 約定俗成?
| 年代 | 英文名 |
| 1842 | Lo-kiang |
| 1864 | Lo-kiang |
| 1868 | Lokan |
| 1870 | Lo-kiang |
| 1874 | Lo-kiang |
| 1884 | Lokiang |
| 1896(a) | Lo-kiang |
| 1896(b) | Lok-kang |
| 1903 | Rokko(Lokiang) |
| 1906 | Rokko(Lo-kang?)|
| 1911 | Rokko(日文) |
| 1912 | Rokko(日文) |
| 1946 年以後 | Lu-kang |
| 1842 | Lo-kiang |
| 1864 | Lo-kiang |
| 1868 | Lokan |
| 1870 | Lo-kiang |
| 1874 | Lo-kiang |
| 1884 | Lokiang |
| 1896(a) | Lo-kiang |
| 1896(b) | Lok-kang |
| 1903 | Rokko(Lokiang) |
| 1906 | Rokko(Lo-kang?)|
| 1911 | Rokko(日文) |
| 1912 | Rokko(日文) |
| 1946 年以後 | Lu-kang |
◉ POJ
Che kah “Chi-gí kèng-chhat” piàⁿ-miā ûi-hō͘ ROC Chi-gí sī chiàⁿ-thóng si̍t-chāi ū-kàu sêng!
◈ 漢
這 kah「支語警察」拼命維護 ROC 支語是正統實在有到 sêng!
參考資料:
- 「陳家秘醬烤玉米」面冊迷眾頁 reel 影片 https://www.facebook.com/reel/807139768891226 (https://reurl.cc/Z2vx9A)
- 前鹿港鎮鎮長王惠美面冊迷眾頁 2011.07.06 影片:鹿港英文翻譯內政部教育部定調維持Lukang https://www.facebook.com/watch/?mibextid=wwXIfr&v=249594355054745&rdid=GB3iqaTEIOWK4y95 (https://reurl.cc/mpA1Ml)
- 關於鹿港大街 242 號秀面个討論,請參考 https://www.facebook.com/poshenghsu/posts/pfbid0uczTEosusrhbhSga2a8S4vtreqaJi8tADoZtk6FGMiry8vYCmYBiKr8bNjK3JUKHl (https://reurl.cc/ovAGRM)