Als kind bewoog ik me kilometers van huis. Lopend, fietsend. Naar het voetbalveld, de speeltuin, het kanaal of 'de bult'. Om anderen te ontmoeten, met hen te spelen. Daar waar ik hen trof leerde ik over groepsdynamiek. Ik ontdekte wanneer je een grote bek moest hebben en wanneer niet. 'De wereld' vond ik in mijn brievenbus. Ik had een penvriend in Mechelen, en eens in de paar weken kreeg ik een brief van hem. Mijn kinderen krijgen de hele wereld op hun tablet. Maar dan als toeschouwer: oneindig scrollend, anoniem, zonder iemand aan te spreken. Hun fysieke 'speelruimte' is daarentegen veel kleiner dan de mijne was: ze bewegen zich in een kleinere straal rond ons huis dan ik vroeger. En wat ze daarmee ontberen, zowel fysiek als digitaal, is de ontmoeting. De 'ground of social negotiation', de plek waar je leert je te verhouden tot anderen, verdwijnt langzamerhand.
Vermijden van verdieping
Dat hoorde ik psychotherapeut Esther Perel zeggen in een gesprek met Simon Sinek. Want: "The quality of our lives is defined by the quality of our relationships." En relaties bouw je niet door te shoppen of scrollen naar betere opties - maar door erbij te blijven. In een dorp had je geen keuze: je deed het met wie er was. Nu kun je waar je maar bent eindeloos swipen, klikken, vertrekken. Ik herken het ook bij mezelf: zodra ik het geluk ergens niet vind, ben ik geneigd weg te lopen. Op zoek naar iets anders. Maar of die volgende optie werkelijk beter is moet nog maar blijken. Omdat we precies dát uit de weg gaan: de diepte, het onbekende, het ongemak. Grote kans dat ik, en jij misschien ook, alweer weg ben(t) als het moeilijk wordt.
Omarmen van ongemak
Vorige week schreef ik over 'Wayfinding' - hoe we onze weg vinden in de wereld. Fysiek én mentaal. In je eentje is dat lastig, zelfs met heel veel online volgers. Andere mensen helpen je om richtingsgevoel te ontwikkelen. Zodat je daarmee je eigen wereld - in welke vorm ook - verder kunt verkennen. Daarom hebben we relaties nodig. Veel, maar vooral diep. Dat betekent dat we 'erbij blijven'; niet wegrennen bij ongemak. Sinek vroeg Perel wat helpt. Haar antwoord: "Talk to strangers." Eén van de redenen dat onze kinderen minder ver van huis spelen dan wij is het gevoel van ouders dat ze dan 'onveilig' zouden zijn. Het ongemak van ouders lijkt het ongemak van kinderen te bepalen. Maar wie niet deelneemt, ontmoet ook niemand. Spreek met vreemden dus, ook als volwassene. Maak contact, wees benieuwd, zoek verdieping. Wees geen toeschouwer, maar neem deel. Omarm het ongemak.