Ik ben een waardeloze deelnemer. Met dat idee liep ik jarenlang rond op bijeenkomsten en in workshops. Omdat ik dit soort dagen zelf ontwerp en begeleid, kijk ik mee met een kritisch oog: hoe staat de zaal, waar loopt het vast, wat zou ik anders doen? En voor ik het wist stond ik weer aan de rand van de groep. Of er net buiten. Handig, want daar hoef je weinig. En veilig, want daar kan je ook weinig gebeuren.

Terwijl ik als facilitator juist geen publiek wil. Ik wil deelnemers. Iedereen mag in beweging komen, en meestal moet dat ook, wil er iets gebeuren.

Vorige week stond ik zelf in een kring, tijdens een mannenweekend. Eén voor één stapten we naar voren stappen om op de maat van de muziek te roepen, schreeuwen of zingen wat je maar wilde. Niemand die er iets van vond. Niemand die erbuiten stond ook: wie de ruimte hield, was even later zelf aan de beurt. Ik stapte naar voren, deed mijn ogen dicht en bleef eerst even hangen: in de muziek, in de kring, in wat er zou komen. Het voelde letterlijk zo; even gedragen worden. En toen kwam het. Een harde oerschreeuw met een lach erin.

'Holding space' noemen ze dat. Een begrip dat ik goed ken — het komt uit mijn eigen vak en het is één van de dingen die ik als facilitator inzet. Heather Plett omschrijft het als naast iemand meelopen op de weg die diegene aflegt, zonder oordeel, zonder de behoefte om te repareren of de uitkomst te sturen. Meeleven dus, geen medelijden.

Als facilitator ben ik het gewend, 'to hold space'. Maar als deelnemer was ik vaker toeschouwer. Dit keer ging ik echter aan de rand van de groep staan in plaats van erbuiten, en nam ik oprecht deel. Ik was er helemaal bij. Het scheelt een paar passen: dichter naar waar het om draait, naast anderen die zich erom bekommeren. Precies daar merk ik wat het waard is om ruimte te houden. Ook als deelnemer.