Klinkende kleinkunst
In theater 'De Voorveghter' zagen we ooit één van de eerste theatershows van Wende. Toen nog inclusief achternaam (Snijders), in een rood jurkje (zij, ik niet) en met allemaal Franse chansons. Aan het eind van de avond keek ik verbluft naar het podium. Ik had geen woord begrepen van wat ze zong, maar verstónd haar wel. Het voelde alsof Wende ons had betoverd met een schitterend verhaal.
Universele taal
Rond diezelfde tijd, voordat de kinderen geboren waren, maakten we verre reizen. In Canada, VS en Australië konden we met Engels uit de voeten, maar het Chinees, Russisch en Swahili dat mensen in andere landen tegen ons spraken was raadselachtiger. Ook de toon, klank en cadans verraadden niet altijd de intentie van de ander. De blik in hun ogen deed dat vaak wel, en daarin school zelden iets slechts.
Taal als thuis
Taal maakt dat ik me thuis voel, zoals hier in het Nedersaksische taalgebied. Het verbindt en onderscheidt. En ja: soms verwart het ook, of zorgt het voor onbegrip. Maar om elkaar te verstaan hebben we niet louter taal nodig. Een open houding en een nieuwsgierige blik, onbevooroordeeld en in contact. Richting 'noabers' en richting 'import': of het nou Randstedelingen zijn of vluchtelingen.
Moeite voor mienskip
Tina Farifteh is het allebei en verhuisde naar het Friese Sexbierum. In de documentaire van VPRO en Omrop Fryslân daarover zien we hoe deze Iraans-Nederlandse kunstenaar 'mienskip' leert kennen. Zij en de 83-jarige oud-boer Auke leren zich tót elkaar verstaan, hoe lastig (maar niet onmogelijk) dat ook is. Precies dat lijkt ook nodig voor onze samenleving waarin we ver van elkaar af zijn komen te staan.
Verstaan tot elkaar
Wat Tina en Auke samen doen, deed Wende destijds ook: haar best doen om verstaan te worden, en haar publiek nieuwsgierig maken naar haar verhaal. Verwondering en betovering hebben we nodig, en de wil om ons ervoor open te stellen. Iraans, Amsterdams, Fries, vluchteling of anti-AZC: ook al verstaan we elkaar niet, we kunnen ons in ieder geval beter tót elkaar verstaan.