Week 18 was een fijne. Ik startte in Warschau en eindigde op Vlieland met de kids. Ik leerde bizar veel, en was te gast bij het Noord-Hollands Archief. Ik gaf een webinar voor OD Magazine, de eerste editie van ODLive en had een onwijs leuke start van de kick-off van de Pilot Informatieautonomie. Ik bouwde een nóg slimmere manier om archieven automatisch te doorzoeken, die ik Archivistische Intelligentie noem, en schreef over epistemologie, over e-mailarchivering en over waarom je niet kunt innoveren. Ik lanceerde mijn nieuwe internationale website. En ik bouwde vooral door aan vette shit.



1 Ik voegde een nieuw land toe aan mijn lijstje: Polen
Kort geleden werd ik benaderd door Hans Leijtens, de baas van Frontex, een van de grootste EU-agentschappen, verantwoordelijk voor de grensbewaking. De juiste man op de juiste plek, zo bleek afgelopen week. Of ik op korte termijn in Warschau een keynote kon geven voor hun leiderschapsteam (zo’n 120 mensen) over leiderschap en innovatie. Gelukkig kon ik, we waren het snel eens over de prijs en ik was oprecht blij met de uitnodiging. Ik was namelijk nog nooit in Polen geweest en nam mijn lief mee afgelopen week.

We gingen twee dagen eerder, om iets van het land mee te krijgen en me goed te kunnen voorbereiden. Ik keek mijn ogen uit. Mijn beeld van Polen was tot nu toe vooral gevormd door verhalen uit mijn jeugd — over de rol van Lech Wałęsa bij de val van het communisme, en over Johannes Paulus II, die daar vandaan kwam. En natuurlijk door de Poolse bouwvakkers die ik door de jaren heen wel eens tegenkwam. Maar verder had ik er eigenlijk geen scherp beeld bij. Dat moest ik al bij aankomst snel herzien. Warschau is een prachtstad!

Dat is het mooie van een nieuw land bezoeken. Na reizen naar Zuid-Afrika, Iran en Pakistan merkte ik telkens weer hoe mijn beeld van een land en zijn mensen verschuift. Dat lijkt me gezond. Maar dan moet je er wel zelf zijn geweest. Polen is prachtig. Een land met een rijke geschiedenis en indrukwekkende architectuur. Overal zag ik verfijnd vakmanschap en kunst verwerkt in de gevels van bijzondere gebouwen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is er veel verwoest, maar het is met enorme zorg en toewijding hersteld. Het resultaat is een schone, goed onderhouden stad waar zichtbaar aandacht aan is besteed. Hier meer over mijn bevindingen en het optreden. Mijn lijstje is weer bijgewerkt, ken je nog iemand die een spreker zoekt in het buitenland? ik breid mijn lijstje graag uit!

2 De tweede fase van de Pilot Informatieautonomie is begonnen, met een vliegende start
Afgelopen week vond de eerste bijeenkomst plaats van fase 2 van de Pilot Informatieautonomie. Ons team had er zichtbaar veel zin in, en sinds de afronding van fase 1 is er veel gebeurd. Steeds meer gemeenten sluiten aan, er komen deelnemers uit de watersector bij en ook vanuit de archiefwereld groeit de belangstelling, mede dankzij de inzichten en verbindingen die daar zijn ontstaan. Met Zuyd Hogeschool zijn we extra blijk omdat dat de eerste partij uit het onderwijs is die aansluit. Ook daar vind ik dat het geld beter aan opleiden besteed kan worden dan aan externe it-partijen.

Elke keer dat we samenkomen, gebeuren er mooie dingen met acuut resultaat. In korte tijd ontstaan er proofs of concept die vastgeroeste ideeën over IT en vooral over informatie (verwerking, beheer en opslag) razendsnel onderuit halen. Zo bouwden we in een uurtje een WOO-dasboard voor het UWV dat tonnen kan besparen. Het is echt prijsschieten bij de pilot. Wat opvalt: dure, logge en beperkt werkende systemen blijken verrassend eenvoudig te vervangen door lichtere en effectievere en bijna gratis alternatieven.

De vraag dringt zich op waar die hardnekkigheid om dat niet aan te pakken vandaan komt. Het lijkt een combinatie van vernauwd bewustzijn en institutionele angst. De schade die daaruit voortkomt loopt met gemak op tot bedragen boven de 30 miljard euro per jaar. Dat is niet alleen inefficiënt, maar ronduit zorgelijk.

Werk je bij een overheidsgerelateerde organisatie en herken je dit beeld? Vind je ook dat het anders moet, en dat we moeten stoppen met onnodige verspilling van IT- en IV-gelden? Meld je aan en doe mee.

 
3 Een webinar over stoppen met informatie verkeerd opslaan en op bezoek bij het NH-Archief
Vorige week was ik te gast bij een webinar van Od Magazine, het vakblad voor overheidsdocumentatie. Het was druk bezocht. Een goede indicatie bij webinars is of mensen tot het laatst blijven, en dat was hier het geval.

De centrale stelling: we moeten stoppen met informatie bewaren in bestandsformaten die bedoeld zijn voor printers en niet voor computers of mensen. Dat leverde een prachtige discussie op, waarin ik het publiek mocht prikkelen met antwoorden op alle vragen en stellingen die er werden gesteld. Een leuk format. Ik merk dat ik wat steviger in het gesprek zit dan bij een normale lezing, en dat was hier ook precies de bedoeling. Het was de eerste in een reeks Od Live, en het was fijn om met al die vakmensen te mogen sparren over de inhoud.

Ik merk dat ik zo diep in de materie zit dat ik steeds makkelijker goed kan uitleggen waarom we nu bij de meeste overheidsorganisaties echt fundamenteel verkeerde keuzes maken als het gaat om het verwerken en opslaan van informatie. Maar dat is een paradigmaverschuiving. Die moet je niet zomaar poneren, maar rustig en zorgvuldig onderbouwen. Fijn dat ik er hier alle ruimte voor krijg.

Om mijn agenda goed te laten aansluiten was het Noord-Hollands Archief zo vriendelijk om mij een ruimte aan te bieden waar ik dat webinar kon doen. Zo kon ik er meteen na afloop met een paar directieleden van die organisatie in gesprek. Ik ben nu zoveel dingen aan het ontdekken en leren over OCR (optical character recognition), HTR (handschriftherkenning) en nog veel meer, dat ik die kennis graag wilde delen met een archief. Daar stonden ze erg voor open.

De komende tijd ga ik veel meer doen in de archiefwereld. Archieven helpen om slimmer te werken, want we geven nu heel veel geld uit aan zaken die veel makkelijker en goedkoper kunnen. Zoals ik beschreef in mijn blog over een oplossing voor het versnipperde archieflandschap van WO2, en in mijn blog waarin ik meer over OCR deel en over Ana, de Anagnostes  (de leeslaag die mijn bibliotheek omtovert tot een doorzoekbaar netwerk van personen, plaatsen en verbanden).

4 Ik heb een nieuwe internationale site 🎉
Al meer dan 15 jaar was het mee een doorn in het oog. Veel van wat ik doe is voor een veel groter publiek geschikt dan Nederland. En om in het buitenland serieus genomen te worden of als spreker geboekt te worden moet je je heel anders profileren dan in Nederland. Wonderlijk hoor. Als je jezelf in Nederland stevig neerzet, zelfs zonder poeha, dan wordt je al snel beschuldigd van snoeven (dat zal de volksaard wel zijn), en als je dat in het buitenland niet doet, zal het wel niets zijn. Lekker dan 🤣

Ik worstelde er lang mee. Tot afgelopen week. De onvolprezen Bas van Geuns die eerder tekende voor het geweldige ontwerp van de PKM Summit en het redesign van Digitale Fitheid, maakte een design voor mijn internationale site. De doorbraak die ik nodig had om er ook echt iets mee te doen kwam daarna pas. De belangrijkste reden waarom ik slecht met MS Word, Powerpoint of CMS -systemen als blog-platforms overweg kan is het gepriegel en geklooi met knopjes. Mijn brein trekt dat niet omdat het te traag is en geestdodend.

Dankzij mijn Claude Code skills gaat dat nu volautomatisch. Ik kan nu gewoon in natuurlijke taal vertellen wat ik wil aanpassen en toevoegen en een minuut later staat alles live. En omdat ik nu een jaar ervaring heb in tekst maken mét AI (dat echt wezenlijk anders is dan door AI), is de drempel om mijn gedachten en ideeën te formuleren, ook in het Engels helemaal weg. Eindelijk gaat het in het tempo dat me past. Het resultaat staat hier.
Het leukste vind ik de Now-pagina, waar ik de internationale wereld snel en makkelijk van kleine updates kan voorzien, mét RSS-feed.


5 Overig delenswaardig:
- Ik denk dat je rustig kan stellen dat afgelopen maanden de spelregels van het archiefvak flink veranderd zijn. Ik schreef er een column over voor IP Magazine.

- Ik mag op 29 juni een  LLS-demo geven op één van de best denkbare podia daarvoor: de Knowledge Summit in Dublin. Echt heel gaaf!


Dank voor het lezen 🙏
Warme groet,
Martijn

Hier het bericht van vorige week (voor de nieuwkomers)


📅 Agenda leuke activiteiten en evenementen Martijn

Wil je mijn research steunen of heb je af en toe iets over voor deze weekberichten, doneer dan hier. Vind je het leuker om me iets cadeau te doen? Hier mijn lijstje. (de link was stuk maar hij doet het weer)

Ik hoor het heel graag als je blij wordt van deze weekberichten en er iets aan hebt.